Umów się na bezpłatną konsultację

Barnevernet

Marcel Swędzioł

Spis treści

Czym jest Barnevernet?

Barnevernet to urząd ochrony praw dziecka w Norwegii. Jest to system opieki społecznej odpowiedzialny za wspieranie najmłodszych oraz ich rodzin. Co ważne, norweskie prawo stawia dobro dziecka ponad wszystko inne – w tym ponad absolutną władzę rodzicielską. Działa w porozumieniu z radami gmin, które mają obowiązek zapobiegania zaniedbań w wychowaniu dzieci.

Główne zadania Barnevernet

Główną misją tej instytucji jest szeroko pojęta opieka nad dziećmi najbardziej zagrożonymi, ich ochrona przed skutkami zaniedbania opieki rodzicielskiej oraz zdecydowane przeciwdziałanie fizycznym i psychicznym cierpieniom najmłodszych. Barnevernet realizuje te cele przede wszystkim poprzez udzielanie wszechstronnego wsparcia rodzinom przeżywającym trudności wychowawcze oraz niesienie natychmiastowej pomocy dzieciom narażonym na zaniedbanie lub przemoc. Wszystkie te działania opierają się na ścisłej współpracy ze szkołami, przedszkolami i służbą zdrowia, a w sytuacjach kryzysowych urząd zajmuje się organizowaniem profesjonalnej opieki zastępczej.

Mity dotyczące Barnevernet

Wiele osób znających temat Barnevernet słyszało, że jest to urząd, który „poluje” na dzieci, zwłaszcza obcokrajowców. Opinia ta pojawia się z powodu bardzo rygorystycznych działań instytucji. Nieporozumienia spowodowane są również różnicami w norweskim prawie, kulturze oraz zwyczajach. To co dla obcokrajowca wydaje się normalne, dla Norwega może być bardzo dużym pogwałceniem praw dziecka. Mity które najczęściej pojawiają się w kontekście barnevernet to:

 

    1. Barnevernet odbiera rodzicom dzieci za drobnostki. W rzeczywistości instytucja działa głównie w celu wsparcia rodziny na różnych płaszczyznach. Odebranie dziecka to już ostateczność, która zdarza się w przypadkach poważnej lub nagminnej krzywdy dziecka. Około 30% polskich dorosłych uważa, że „klaps” jako metoda wychowawcza jest zupełnie normalnym rozwiązaniem. W Norwegii natomiast nie ma miejsca na takie zachowania. Chociażby ta różnica w metodach wychowawczych może powodować, że Barnevernet jest postrzegana przez niektórych, jako instytucja rozbijająca rodziny.

    1. Anonimowy donos wystarczy, by odebrać Ci dziecko. 
      Każde zgłoszenie zaniepokojenia (bekymringsmelding) od sąsiada, nauczyciela czy lekarza musi zostać sprawdzone. Barnevernet nie odbiera nikomu dzieci bez twardych dowodów na krzywdę. Najpierw przeprowadzane jest szczegółowe dochodzenie (undersøkelse). Jeżeli w twoim domu dziecku nie dzieje się nic złego, a płacz przypadkowo usłyszany przez sąsiada był spowodowanym bólem brzucha lub upadkiem podczas zabawy, możesz być spokojny.

    1. Barnevernet dyskryminuje obcokrajowców. To mit, który regularnie pojawia się podczas dyskusji. Wielu imigrantów obawia się, że Barnevernet bardziej interesuje się rodzinami z zagranicy niż norweskimi. Skąd takie przekonanie? Najczęściej nagłaśniane przez media historie dotyczączą obcokrajowców. Prawda jest jednak taka, że norweskie prawo obowiązuje wszystkich w równym stopniu, a dzieci powinny być traktowane tak samo, niezależnie czy są rdzennymi Norwegami, czy pochodzą z innego kraju. Zdarza się natomiast, że różnice kulturowe i inne spojrzenie na wychowanie dzieci prowadzą do nieporozumień, które mogą budzić dodatkowe emocje.

 

Słownictwo potrzebne do zrozumienia i kontaktu z Barnevernet

Barneverntjenesten- gminna jednostka Urzędu Ochrony Praw Dziecka
Bekymringsmelding – Informacja dotycząca podejrzenia, że dziecko nie ma właściwej opieki (przez nauczyciela, sąsiada).
Undersøkelse – Postępowanie wyjaśniające
Foreldre – rodzice
Barnets beste – dobro dziecka
Fosterhjem – rodzina zastępcza
Omsorgsovertakelse- formalne odebranie praw opiekuńczych rodzicom
Barnevernsinstitusjon- dom dziecka
Tilsynsfører- osoba kontrolująca zgłoszenia oraz sytuacje w domu
Innsynsrett- prawo do wglądu w dokumentację prowadzoną przez Barnevernet 

 

Podsumowanie i porady 

Kluczem do zrozumienia Barnevernet jest świadomość, że urząd ten nie szuka powodów do rozbicia rodziny, lecz dąży do zapewnienia dziecku bezpiecznego środowiska. Jeśli z jakiegoś powodu Twoja rodzina znajdzie się pod lupą tej instytucji, najważniejszą zasadą jest pełna współpraca i spokój. Zamiast przyjmować postawę obronną czy agresywną, warto wykazać otwartość, chęć rozmowy i gotowość do przyjęcia oferowanej pomocy (np. w formie kursów wychowawczych czy wsparcia asystenta rodziny). Wszelkie próby zatajania informacji lub ucieczki przed systemem mogą zostać zinterpretowane jako działanie na szkodę dziecka. Pamiętaj również, że jako rodzic masz prawo do korzystania z pomocy tłumacza oraz bezpłatnej porady prawnej, jeśli sprawa wejdzie na oficjalną drogę urzędową. Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółowymi przepisami obowiązującymi w Norwegii.

Zanim przeprowadzisz się do Norwegii, warto poznać podstawy języka norweskiego. Promocja na nasz intensywny kurs wakacyjny wciąż trwa!