Spis treści
Kondisjonalis, inaczej zdania/ tryby warunkowe w norweskim służą do wyrażania zależności między zdarzeniami. Mogą być używane do opisywania sytuacji prawdopodobnych, możliwych, a także takich, które są nierealne.
Tworzymy je za pomocą spójników: hvis, om, dersom (jeśli, gdyby). Można korzystać z nich zamiennie. Dodatkowo istnieje możliwość zapisania kondisjonalis nawet bez spójnika, wtedy musimy zastosować inwersje.
Ważną rolę pełnią czasowniki modalne i najczęściej są nimi skulle i ville (pamiętajmy jednak, że nie jest błędem użycie innych czasowników modalnych)
Wyróżniamy następujące kondisjonalis:
0 tryb ‘warunkowy’= najbardziej prawdopodobny (tryb oznajmujący)
eks. Hvis du ringer meg, hjelper jeg deg.
Jak do mnie zadzwonisz to ci pomogę./ Jak do mnie dzwonisz to ci pomagam.
Husk! Ponieważ czas przyszły w norweskim tworzy się m.in. konstrukcją czasu teraźniejszego, możemy przetłumaczyć to jedno zdanie na dwa sposoby (w zależności od kontekstu).
eks. Hvis det regner, blir jeg hjemme.
Jeśli pada deszcz, zostaję w domu.
1. kondisjonalis= duże prawdopodobieństwo, możliwe, nasze życzenia
eks. Hvis sola skinte, skulle vi gå tur.
Gdyby świeciło słońce, poszlibyśmy na spacer.
konstrukcja: W pierwszej części zdania (ze spójnikiem) czasownik piszemy w czasie przeszłym (prateritum), a w drugiej korzystamy z konstrukcji skulle/ ville + bezokolicznik.
Uwaga! Ten tryb można zapisać jeszcze na drugi sposób (bez czasownika modalnego). W drugiej części zamiast czasownika modalnego należy po prostu odmienić nasz czasownik w czasie przeszłym.
eks. Hvis sola skinte, gikk vi tur.
2. kondisjonalis= niemożliwe, hipotetyczne sytuacje, często dotyczą przeszłości
eks. Hvis du hadde ringt meg, ville jeg (ha) hjulpet deg.
Gdybyś (wtedy) do mnie zadzwonił, pomógłbym ci (wtedy).
ex. Hvis vi hadde visst det, kunne vi ha gjort noe annet.
Gdybyśmy o tym (wtedy) wiedzieli, moglibyśmy (wtedy) zrobić coś innego.
Wydarzenie jest z jakiegoś powodu niemożliwe, bo np. miało miejsce w przeszłości, nie mamy telefonu, zrobiliśmy coś innego.
konstrukcja: Pierwszą część zdania tworzymy z konstrukcją hadde+ trzecia forma (pluskvamperfektum).
Drugą rozpoczynamy z ville+ (opcjonalnie z ha)+ trzecia formą (imiesłów przeszły/ perfektum partisipp).
Uwaga! Często w tym trybie opuszczamy ha.
Konstrukcja bez spójników
Możemy zapisać każdy z tych trybów bez spójnika. Wtedy należy zastosować zmianę szyku zdania.
Hvis sola skinte, skulle vi gå tur. —> Skinte sola, skulle vi gå tur.
Hvis du hadde ringt meg, ville jeg (ha) hjulpet deg.—> Hadde du ringt meg, ville jeg (ha) hjulpet deg.
Uwaga! Tryb warunkowy w języku norweskim charakteryzuje się tym, że im bardziej „przeszły” czas gramatyczny – tym mniej prawdopodobna sytuacja. Pamiętajmy więc, że przy korzystając z czasu teraźniejszego jest wydarzenie najbardziej możliwe.
Zadanie sprawdzające
zadanie sprawdzające: Korzystając z wyrażeń poniżej napisz zdania w
1. trybie warunkowym.
a) Jeg, trene mer -> bli sterkere
b) Han, spare penger -> kjøpe en ny bil
2. trybie warunkowym.
a) De, bo i utlandet -> lære et nytt språk
b) Dere, ha mer fritid -> reise mer
Lykke til!
Odpowiedź do zadania poniżej:
a) Hvis jeg trener mye, vil jeg bli sterkere. b) Hvis han sparer penger, skal han kjøpe en ny bil. c) Om de hadde bodd i utlandet, ville de (ha) lært et nytt språk. d) Dersom dere hadde hatt mer fritid, ville dere (ha) reist mer.
