Spis treści
Kultura drugiego obiegu w Norwegii.
Dla wielu osób przyjeżdżających na Północ zaskakujący jest fakt, jak chętnie Norwegowie korzystają z rzeczy używanych. W wielu krajach kupowanie ubrań z drugiej ręki czy mebli po poprzednim właścicielu może kojarzyć się przede wszystkim z oszczędnością. W Norwegii ponowne wykorzystywanie przedmiotów jest natomiast także elementem świadomego stylu życia, troski o środowisko i lokalnej aktywności społecznej. Niezależnie od poziomu dochodów kultura drugiego obiegu w Norwegii jest dobrze widoczna w codziennym życiu. Od lokalnych wyprzedaży i pchlich targów, przez sklepy charytatywne, aż po internetowe platformy ogłoszeniowe – sprawne przedmioty często trafiają do kolejnych właścicieli zamiast od razu stać się odpadami.
Finn.no i słynne Gis bort.
Jednym z najważniejszych miejsc norweskiego rynku rzeczy używanych jest portal Finn.no. To ogromna platforma ogłoszeniowa, na której można znaleźć niemal wszystko: od ubrań dziecięcych i mebli, przez sprzęt sportowy i samochody, aż po nieruchomości. Szczególnie interesująca dla osób szukających okazji jest sekcja Gis bort, czyli „oddam za darmo”. Użytkownicy wystawiają tam między innymi meble, sprzęt AGD, wyposażenie domu, przedmioty ogrodowe czy materiały, których już nie potrzebują. Dla oddającego jest to wygodny sposób na pozbycie się niepotrzebnej rzeczy bez konieczności jej wyrzucania. Osoba odbierająca może natomiast dostać sprawny przedmiot bez wydawania pieniędzy. Właśnie takie praktyki dobrze pokazują, jak w codziennym życiu funkcjonuje kultura drugiego obiegu w Norwegii. W przypadku ogłoszeń Gis bort warto pamiętać o podstawowej zasadzie: jeśli umawiasz się na odbiór, dobrze jest dotrzymać ustalonego terminu albo odpowiednio wcześnie poinformować właściciela o zmianie planów.
Loppemarked: pchle targi z tradycją.
Wiosną i jesienią w wielu norweskich miejscowościach odbywają się loppemarked, czyli pchle targi. Często organizują je szkolne orkiestry (skolekorps), kluby sportowe lub inne lokalne organizacje, wykorzystując dochód ze sprzedaży do finansowania swojej działalności. Przed wydarzeniem mieszkańcy przekazują organizatorom niepotrzebne, ale nadal nadające się do użytku rzeczy. Podczas weekendowego targu można znaleźć między innymi książki, naczynia, ubrania, zabawki, meble, dekoracje czy sprzęt sportowy. Loppemarked to jednak coś więcej niż możliwość taniego zakupu. Organizacja wydarzenia często opiera się na pracy wolontariuszy i lokalnej współpracy. Dla mieszkańców jest to okazja zarówno do znalezienia ciekawych rzeczy, jak i spotkania sąsiadów przy kawie czy gofrach. Takie wydarzenia pokazują, że kultura drugiego obiegu w Norwegii ma również wymiar społeczny i jest obecna w lokalnych społecznościach.
Byttehelg i gjenbruk: używany sprzęt sportowy.
Norwegowie chętnie korzystają również z możliwości kupowania i sprzedawania używanego sprzętu sportowego. Szczególną rolę odgrywają organizowane przez kluby i lokalne środowiska sportowe wydarzenia typu byttehelg, podczas których można znaleźć między innymi narty, łyżwy, buty sportowe czy inne wyposażenie. Takie podejście dobrze współgra z popularnym w Norwegii friluftsliv, czyli aktywnym spędzaniem czasu na świeżym powietrzu. Kultura drugiego obiegu w Norwegii obejmuje więc nie tylko ubrania i wyposażenie domu, ale także sprzęt potrzebny do uprawiania sportu.
W Norwegii działają również sklepy z rzeczami używanymi, często prowadzone przez organizacje charytatywne. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów jest Fretex, którego sklepy oferują między innymi używaną odzież, książki, wyposażenie domu i inne przedmioty.
Słowniczek: przydatne pojęcia po norwesku
Brukt – używany
Gis bort – oddam za darmo
Loppemarked / loppis – pchli targ
Gjenbruk – ponowne użycie, ponowne wykorzystanie
Pent brukt– mało używany, w bardzo dobrym stanie
Må hentes – odbiór osobisty
Førstemann til mølla – kto pierwszy, ten lepszy
Skolekorps– szkolna orkiestra
Hentes – do odbioru osobistego
Selges – na sprzedaż
Zwyczaje i netykieta: jak kupować i odbierać rzeczy?
Transakcje dotyczące używanych przedmiotów są zazwyczaj proste i opierają się na jasnych ustaleniach między sprzedającym a kupującym. Warto znać kilka praktycznych zasad, które ułatwiają korzystanie z kultury drugiego obiegu w Norwegii.
- Płatność przez Vipps
Vipps jest bardzo popularną metodą płatności w Norwegii i często wykorzystywany jest również przy prywatnych transakcjach dotyczących używanych rzeczy. Przed zakupem warto jednak ustalić ze sprzedającym sposób i moment zapłaty. - Odbiór bez kontaktu
Przy prywatnych transakcjach czasami stosowany jest tzw. odbiór bez kontaktu (kontaktløs henting). Właściciel może zostawić przedmiot pod drzwiami, na przykład på trappa, a kupujący odbiera go o ustalonej porze. Takie rozwiązanie jest wygodne, ale zawsze powinno wynikać z wcześniejszego uzgodnienia. - Dokładne opisy i zdjęcia
Przed zakupem warto dokładnie przeczytać opis i obejrzeć zdjęcia. Jeśli przedmiot ma widoczne uszkodzenia lub ślady użytkowania, powinny być one uwzględnione w ogłoszeniu. Kupujący również może zapytać o stan rzeczy przed umówieniem odbioru.
Podsumowanie: dlaczego warto korzystać z drugiego obiegu?
Korzystanie z lokalnego obiegu używanych rzeczy może być dobrym sposobem na ograniczenie wydatków, urządzenie mieszkania czy wyposażenie dziecka w ubrania i sprzęt sportowy. Jednocześnie pozwala przedłużyć życie przedmiotów, które w innym przypadku mogłyby zostać wyrzucone. Warto też pamiętać, że kultura drugiego obiegu w Norwegii nie ogranicza się do zakupów przez internet. Tworzą ją również loppemarked, sklepy charytatywne, lokalne wydarzenia i codzienne przekazywanie rzeczy kolejnym osobom. Dla osób mieszkających w Norwegii korzystanie z Finn.no, Gis bort czy lokalnych loppemarked może być więc nie tylko sposobem na oszczędzanie, ale także praktycznym sposobem poznania lokalnych zwyczajów i uczestniczenia w życiu społeczności.
Aby sprawnie korzystać z portalu FINN.no i korzystać z drugiego obiegu w Norwegii skorzystaj z naszych kursów językowych.
Zapraszamy też na naszego Instagrama.