Umów się na bezpłatną konsultację

Når du har reist… Czas perfektum a przyszłość

perfektum a przyszłość

Spis treści

czas perfektum a przyszłość

Czy wiesz, że norweski czas perfektum, po polsku określany nieraz jako czas przeszło-teraźniejszy, z powodzeniem może być też używany do opisu przyszłości? W całym języku norweskim nie ma drugiego czasu, który byłby równie uniwersalny! W jaki sposób korzystać ze wszystkich jego możliwości?

Perfektum w odniesieniu do przeszłości

Na początek szybka powtórka, czyli kilka słów o klasycznym zastosowaniu perfektum, tym pojawiającym się już na pierwszych lekcjach norweskiego.

Po pierwsze, konstrukcji „har + III forma czasownika” użyjemy z pewnością wtedy, gdy przeszłość, o której mowa, nie jest ściśle określona (brak widełek czasowych). Od pytania „kiedy?” (domena prostego czasu przeszłego preteritum) bardziej będzie interesować nas kwestia „czy to już w ogóle się stało?”:

Har du vært i Argentina?Czy byłeś w Argentynie? (kiedykolwiek, czy masz już takie doświadczenie)

Jeg har sett Pulp Fiction fem ganger.Widziałam Pulp Fiction pięć razy. (nie precyzuję, kiedy dokładnie, chcę podkreślić, że miało to miejsce wielokrotnie i może wydarzyć się ponownie)

Po drugie, i stąd właśnie określenie „czas przeszło-teraźniejszy”, czas perfektum pomoże nam opisać stany bądź czynności, które rozpoczęły się w przeszłości i trwają aż do dzisiaj. Po polsku w analogicznej sytuacji użyjemy właśnie czasu teraźniejszego:

Vi har bodd i dette huset i 12 år.Mieszkamy w tym domu od 12 lat.

Han har gjort det siden han var 5 år gammel.Robi to, odkąd skończył 5 lat. (OBS! Tego typu konstrukcja z siden to jeden z niewielu przypadków, gdy czas perfektumpreteritum bezkonfliktowo mogą pojawić się w jednym i tym samym zdaniu.)

I wreszcie – perfektum użyjemy również do opisu czynności czy sytuacji, które dopiero co miały miejsce i mają określone skutki:

Jeg har nettopp ringt henne. – Właśnie do niej dzwoniłam. (konsekwencja: została już poinformowana/ustaliłyśmy, jak będzie wyglądał dzień, itp.)

Hun har våknet for tidlig i dag.Obudziła się dziś za wcześnie (skutek: jest zmęczona, nie może się skoncentrować, itd.)

Czas perfektum jako czas przyszły

Dobrze, ale gdzie w tym wszystkim jeszcze miejsce na przyszłość? Obowiązuje tutaj jedna prosta zasada – jeśli chcemy zaznaczyć, że w przyszłości jakaś czynność będzie możliwa tylko wtedy, gdy inna zostanie zakończona, skorzystamy właśnie z perfektum. Najlepiej widać to na przykładach:

Du kan gå ut når du har gjort leksene.Możesz wyjść, jak odrobisz lekcje.

Vi drar når vi har spist frokost. Pojedziemy, jak tylko zjemy śniadanie.

Hilde kjøper leilighet når hun har spart litt mer penger.Hilde kupi mieszkanie, gdy zaoszczędzi trochę więcej pieniędzy.

Co ciekawe, korzystając z perfektum do opisu przyszłości, możemy uświadomić sobie, skąd tak właściwie w samej konstrukcji wziął się czasownik posiłkowy „mieć”. Zdania powyżej możemy przecież roboczo przetłumaczyć jako:

… gdy będziesz miał odrobione lekcje. (har gjort)

… gdy będziemy mieli zjedzone śniadanie. (har spist)

… gdy będzie miała zaoszczędzone pieniądze. (har spart)

Ostatecznie nie tylko norweski i angielski mają ze sobą coś wspólnego!


Jeżeli czujesz, że w tej czy innej kwestii potrzebujesz wsparcia naszych ekspertów, zapraszamy na język norweski online – indywidualne kursy prowadzone przez jednego z naszych czterdziestu wspaniałych lektorów. 🙂


Więcej porad? Więcej darmowych materiałów? Zajrzyj koniecznie tutaj!