Spis treści
Dzień Świętej Łucji: Pochodzenie i korzenie tradycji
Dzień Świętej Łucji (Luciadagen) obchodzony jest 13 grudnia w Szwecji i Norwegii jako święto światła. Jego tradycja łączy wątki chrześcijańskie i przedchrześcijańskie. Upamiętnia on męczennicę Łucję z Syrakuz z IV wieku, której imię, pochodzące od łacińskiego lucius (świetlisty), oznacza „światło”. Według przekazów, po wizji i przyjęciu ślubów czystości, została ona wydana władzom rzymskim za swoją wiarę chrześcijańską i poddana męczeństwu, które w sztuce często przedstawiane jest z symbolem światła. Data ta w starym kalendarzu juliańskim przypadała na najkrótszy dzień w roku, a związana z nią „Lussinatt” (Noc Lussi) uważana była za najdłuższą i najniebezpieczniejszą noc, kiedy to według wierzeń budziły się nadprzyrodzone moce i rozpoczynał się intensywny okres świątecznych przygotowań.
Dzień Świętej Łucji: Przebieg głównych obchodów
Głównym elementem obchodów jest procesja (Luciatåget/Luciatoget), organizowana wczesnym rankiem lub o zmierzchu w szkołach, przedszkolach, kościołach i miejscach pracy. Na jej czele idzie dziewczyna odgrywająca rolę Łucji (w Norwegii nazywana Luciabrud), ubrana na biało i nosząca na głowie wianek z płonącymi świecami (obecnie często zastępowanymi przez elektryczne) – symbol niosącego światło. Towarzyszą jej druhny również ze świecami, chłopcy w stożkowych czapkach przyozdobionych gwiazdami oraz niekiedy postacie takie jak piernikowi ludkowie czy choinkowe elfy. Podczas procesji przy zgaszonych światłach śpiewa się tradycyjne pieśni, z których najważniejsza to „Sankta Lucia” („Santa Lucia”).
Dzień Świętej Łucji: Charakterystyczne potrawy świąteczne
Święto wiąże się także z charakterystycznymi potrawami. Podaje się wówczas szafranowe bułeczki w kształcie litery „S”, zwane „lussekatter”, których złoty kolor i spiralny kształt symbolizują światło i słońce. Dodatkowo serwuje się pierniczki oraz grzany napój „glögg” (w Norwegii gløgg) – zawierający wino lub bezalkoholowy – z dodatkiem migdałów i rodzynek, a także kawę.
Dzień Świętej Łucji: Rozwój historyczny i współczesność
Tradycja, w swojej obecnej formie z białymi szatami i śpiewanym pochodem, upowszechniła się w Szwecji na początku XX wieku, zastępując wcześniejsze, ludowe formy celebracji. W Norwegii zwyczaj przyjął się pod wpływem szwedzkim około XX wieku i jest tam kultywowany w podobny sposób, głównie w placówkach edukacyjnych. Współcześnie święto ewoluuje – w Szwecji odchodzi się od konkursów na wybór Łucji, a w ofercie pojawiają się wegańskie wersje tradycyjnych wypieków. Procesje Łucji organizowane są również poza Skandynawią, przez społeczności szwedzkie i miłośników tej tradycji na całym świecie. W wielu miastach norweskich organizowane są także z tej okazji klimatyczne koncerty.
Koniecznie sprawdźcie nasz starszy wpis z wyrażeniami 👇🕯️ https://trolltunga-norweski.com/inorweskie-wyrazenia-zwiazane-ze-swiatlem/
Vi snakkes snart!
