En, ei, et?… Kilka wskazówek a propos rodzajników

Marta Hajdyła,

14 grudnia 2018

Już na pierwszej/drugiej lekcji języka norweskiego okazuje się, że z tymi rodzajami to nie taka prosta sprawa. Wystarczy porównać kilka par typu et bord – stół (rodzaj nijaki vs. rodzaj męski), by zobaczyć, że niestety bardzo rzadko pokrywają się one z językiem polskim. Generalnie rodzajników po prostu trzeba uczyć się na bieżąco na pamięć – istnieje jednak kilka zasad, które mogą nam w tym pomóc. I oczywiście mamy zamiar się nimi podzielić. 🙂

 

Rzeczowniki rodzaju męskiego możemy na pewno rozpoznać po:

końcówkach -dom, -het, -sjon, -ning, -else, -ist, -isme,

en rikdom (bogactwo)

en kjærlighet (miłość)

en pensjon (emerytura)

en bygning (budynek)

en venteværelse (poczekalnia)

en realist (realista)

en ekspresjonisme (ekspresjonizm)

końcówce -er, jeśli rzeczownik jest nazwą narodowości, zawodu albo pochodzi od liczebnika

en italiener (Włoch)

en lærer (nauczyciel)

en firer (czwórka)

Rodzaju nijakiego są rzeczowniki:

z końcówką -eri i -dømme

et renseri (pralnia)

et herredømme (panowanie)

 

Rodzaj żeński – jeśli zdecydujemy się go używać – będą miały:

rzeczowniki kończące się na -inne, -erske (oznaczające zawsze żeńskie nazwy zawodów i innych ról społecznych):

ei venninne (przyjaciółka)

ei skuespillerinne (aktorka)

en syerske (krawcowa)

UWAGA! Z wyjątkiem określenia ei venninne tego typu rzeczowniki wychodzą już z użycia. Zasady równouprawnienia zalecają stosowanie jednej nazwy zawodu zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn – tak aby na podstawie samej formy nie można było wnioskować o płci.

rzeczowniki pochodzące od czasowników z końcówką -ing:

ei svømming (pływanie)

ei baking (pieczenie)

 

I na koniec uczulamy na typowy błąd – rodzajnik towarzyszący rzeczownikom o końcówce -skap. Zdarza się, że początkujący adepci norweskiego przyzwyczajeni do „nijakości” szafy, et skap, bezwiednie stosują ten sam rodzajnik w innych łudząco podobnych rzeczownikach. Tymczasem egenskap (cecha), utroskap (niewierność) czy galskap (szaleństwo) będą rodzaju męskiego! Wyjątkiem będzie tu słowo mannskap (załoga) – ponownie rodzaju nijakiego.

 

Pamiętajcie, że celem nie jest wykucie zasad samych w sobie – istnieje duża szansa, że świetnie poradzicie sobie bez ich znajomości. Jeśli jednak należycie do osób, którym systematyzowanie ułatwia naukę, warto mieć je z tyłu głowy.

 

Święta za pasem, więc za tydzień zapraszamy Was na post w temacie. 🙂

 

Snakkes!

#rodzajniki #rodzaj #męski #żeński #nijaki #en #ei #et

Podobne wpisy