Spis treści
Rzeczowniki złożone w norweskim (norw. sammensatte substantiv) podobnie jak w polskim, są bardzo często używane i pozwalają na precyzyjne nazywanie rzeczy, zjawisk lub osób. Powstają przez połączenie dwóch lub więcej rzeczowników w jeden, przy czym pisane są razem. Poniżej za pomocą przykładów opiszemy warunki tworzenia i używania właśnie tych części mowy. Bli med oss! 😊
Budowa rzeczowników złożonych
Najważniejszą zasadą do zapamiętania jest to, że to ostatni człon określa główne znaczenie i rodzaj gramatyczny, a wcześniejsze człony je doprecyzowują 📑. Spójrzcie na przykłady:
- et møte + et rom 👉🏻 et møterom (sala spotkań)
- et prosjekt + en leder 👉🏻 en prosjektleder (kierownik projektu)
- en skole + en lærer 👉🏻 en skolelærer (nauczyciel szkolny)
W każdym przypadku to ostatni wyraz (np. rom, leder, lærer) decyduje o rodzaju i odmianie.
- ei stue + et bord 👉🏻 et stuebord – stuebordet – stuebord – stuebordene
- liczba mnoga: mange stuebord_
Ponieważ bord jest rodzaju nijakiego (et), całe złożenie też jest nijakie.
Elementy łączące (-s-, -e-)
Powyższe rzeczowniki złożone składały się tylko z dwóch członów, jednak czasami między nimi pojawić się może tzw. element łączący (bindeledd), najczęściej -s- lub -e-, który ułatwia m.in wymowę 🗣️.
- en tid + en frist 👉🏻 en tidsfrist (ostateczny termin)
- et barn + en hage 👉🏻 en barnehage (przedszkole)
- en arbeid + dag 👉🏻 en arbeidsdag (dzień pracy)
- en skole + bok 👉🏻 en skolebok (podręcznik szkolny)
Nie ma jednej prostej reguły, kiedy korzystać z -s- lub -e-, co niestety oznacza, że często trzeba zapamiętać formę. Przykładem często używanego słówka, które przy tworzeniu wymaga łącznika jest „bursdag„, np. bursdagsfest, bursdagsgave, bursdagskort
Podobnie jest ze słowami kończącymi się na: –sjon, –dom, –ing, –else, –het, oraz –skap.
👉🏻 kommunikasjonsproblem, ungdomsskole, stillingsannonse, begravelsesbyrå, kjærlighetsbrev, vennskapsbånd
Dłuższe złożenia
Jak wcześniej pisaliśmy rzeczowniki złożone mogą składać się z więcej niż dwóch członów:
- en barnehagelærer (nauczyciel w przedszkolu)
- en arbeidsplassleder (kierownik miejsca pracy)
Znaczenie kontekstowe
⚠️ Husk! Znaczenie rzeczownika złożonego nie zawsze jest dosłowną sumą jego części – czasem jest idiomatyczne 🙉. Słowo „en barnehage” dosłownie oznacza „ogród dzieci”, jednak jego słownikowe znaczenie to „przedszkole”. Podobnie jest ze słówkiem „en tidsfrist„, które oznacza „termin” (nie „czasowa granica” w sensie dosłownym).
Det er alt for i dag! Vi snakkes snart! 👋🏻
Na koniec podrzucamy Wam jeden z naszych starszych wpisów, w którym dzielimy się naszymi sprawdzonymi sposobami na zapamiętywanie słówek 🧠. Koniecznie do niego zajrzyjcie 👉🏻 https://trolltunga-norweski.com/18-sposobow-na-latwiejsze-zapamietywanie-slowek-i-wyrazen-w-jezyku-norweskim/
